Oferta turystyczna
Kalendarz imprez
Październik 2017«»
PnWtŚrCzPtSoNd
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

Newsletter
Jeśli chcesz być informowany na bieżąco o nowościach w naszym serwisie podaj swój adres e-mail.
Wspomnienia z imprez



Zamow przewodnika
+ Nawigacja: PTTK Kielce » Szlaki piesze
Historia znakowanych szlaków turystycznych w Górach Świętokrzyskich

„… Najniższe z polskich gór – Świętokrzyskie są również najłatwiejsze dla turysty, zarówno ze względu na swą dostępność jak i położenie w kraju.W hierarchii gór stoją one jednak wyżej niż wynika to z ich wysokości bezwzględnych. Składa się na to cała uroda ziemi, jej dzieje, bogactwa, historia żyjących tu pokoleń, a nade wszystko różnorodność krajoznawcza …” . Tak rozpoczyna opisywanie szlaków turystycznych współcześnie żyjący autor przewodnika „Góry Świętokrzyskie”.
    Można się pokusić o bardzo śmiałe stwierdzenie, że pierwszymi którzy wędrowali w Górach  Świętokrzyskich w sposób zamierzony i zorganizowany, byli pielgrzymi, którzy już tysiąc lat temu przybywali do relikwii Krzyża Świętego na Łyścu – Świętym Krzyżu. Czas zmieniał ludzi oraz ich zainteresowania i fascynację. Polskie Towarzystwo Krajoznawcze powstałe w roku 1906, już w dwa lata później (1908) zakłada Oddział w Kielcach.

    Kielecki Oddział PTK od początku swego istnienia odegrał wiodącą rolę w Towarzystwie. Pozycję taką warunkowało bogactwo tematyki regionalnej obszaru, w którym przyszło mu działać, jak również osobisty stosunek do tej Krainy Aleksandra Janowskiego. Zafascynowanie tego  wybitnego krajoznawcy Górami Świętokrzyskimi wyrażają słowa: ” …  odcięci kordonami granicznymi od Karpat i Tatr, z Łysicy braliśmy miarę gór …”.

    W roku 1900 ukazał się pierwszy przewodnik po Górach Świętokrzyskich. Autor A. Janowski nadał mu tytuł „Wycieczki po kraju”, gdzie w pierwszej części opisuje: Kielce – Karczówkę – Chęciny – Św. Krzyż – Bodzentyn – Wąchock – Iłżę i Radom. Pod przewodnictwem przyrodników i historyków, którzy udzielali na miejscu odpowiednich informacji, organizowano wycieczki dla grona młodzieży szkolnej oraz osób dorosłych. Wzrastający w bardzo szybkim tempie ruch turystyczny w Kielcach i Górach Świętokrzyskich nasunął Oddziałowi Kieleckiemu PTTK myśl wyznaczenia i oznakowania szlaków turystycznych. Pierwszą wzmiankę o tym znajdziemy w broszurze pt. „Polskie Towarzystwo Krajoznawcze w Kielcach w 1924r. Czytamy tam co następuje: „ … Drogi turystyczne. Poczyniono przygotowania do wyznaczen ia drogi turystycznej z Kielc na Św. Krzyż. Przewodniczący Sekcji p. Edmund Massalski…”. Starania okazały się owocne, bowiem w roku 1926 pierwszy szlak był już wyznaczony w terenie. Szlak prowadził z Kielc przez Domaszowice – Wolę Kopcową – Mąchocice Górne – Górę Kamień – przełom rzeki Lubrzanki – Górę Radostową – Ciekoty – Krajno Zagórze – Św. Katarzynę – Łysicę – Św. Krzyż do Nowej Słupi. Dalsze odcinki prowadzące od Słupi Nowej przez Chełmową Górę – Pokrzywiankę – Grzegorzewice – Waśniów – Mychów do Ostrowca Świętokrzyskiego i  z Ćmielowa – Ptkanów – Opatów – Międzygórze – Góry Wysokie do Sandomierza, wyznaczyły dwa bratnie Oddziały PTK – Ostrowiecki i Sandomierski. Szlak ten, pierwszy w Górach Świętokrzyskich, opracowali członkowie Oddziału Kieleckiego – Edmund Massalski i Kazimierz Kaznowski. Znakiem szlaku był pasek czerwony pomiędzy dwoma białymi. W roku 1927 Oddział Ostrowiecki PTK wydał mapę „Świętokrzyskie Szlaki Turystyczne” w podziale 1:200 000, którą to opracował inż. T. Rekwirowicz. W drugim wydaniu wymienionej  mapy z roku 1936 widać już szereg nowych szlaków wyznaczonych w terenie. Znajdziemy tam szlaki z Kielc do Chęcin i dalej do przystanku kolejowego Rykoszyn oraz ze Św. Katarzyny przez Bodzentyn do Wąchocka. Szlak przez Łysogóry do Opatowa był znaczony paskiem żółtym. W latach 1937-1938 dokonano wyznaczenia nowych szlaków:

I.  Kielce – Karczówka – Góra Brusznia – Białogon – Słowik – Zgórsko – Czerwona Góra – Zygmuntówka – Chęciny – Góra Zamkowa (18km)
II. Chęciny – Polichno – Góra Miedzianka – Rykoszyn (11km)
III. Kielce – Domaszowice – Wola Kopcowa – młyn Maj – Mąchocice Dolne – przełom rzeki Lubrzanki – Ciekoty – Krajno  Zagórze -  Św. Katarzyna (22km)
IV. Zagnańsk PKP – Dąb „Bartek” – Samsonów – Tumlin – Węgle PKP (8km)
V. Wola Kopcowa – Masłów – Góra Klonówka – Kamień – Mąchcocie Dolne (6km)
VI. Ciekoty – Wilków – Św. Katarzyna (6km)

    Szlaki opracował i kierował wyznaczaniem w terenie Sylwester Kowalczewski. Autor we wstępie do przewodnika z roku 1939 podaje takie objaśnienie: „… Świętokrzyskie szlaki turystyczne zostały opracowane w taki sposób, aby dawały możność wszechstronnego zwiedzania terenu, a więc poznania zjawisk przyrodniczo-geograficznych, zabytków historycznych i życia człowieka…”. W tym też czasie Oddział Kielecki oraz Referat Turystyki Urzędu Wojewódzkiego opracował mapę szlaków turystycznych w Górach Świętokrzyskich. Była to pierwsza tego rodzaju mapa – olbrzym, bo mająca wymiary 5x3m. Umieszczono ją w Kielcach na ścianie budynku kolejowego na rogu ul. Żelaznej i Sienkiewicza. Wraz z budynkiem zniszczyły ją bomby hitlerowskie we wrześniu 1939r. Drugą mniejszą mapę turystyczną regionu umieszczono naprzeciw głównego wejścia do parku miejskiego. Projekty map opracował Sylwester Kowalczewski przy udziale kierownika Referatu Turystyki A. Sikorskiego i sekretarza Oddziału PTK Konrada Poniewierskiego. W okresie okupacji hitlerowskiej znakowanie uległo całkowitemu zniszczeniu. Gdy w roku 1945 reaktywowano Oddział PTK, przystąpiono do odnowienia szlaków turystycznych. Biuletyn PTK z roku 1950 podaje: „… w sezonie wiosennym Zarząd Oddziału zakończył znakowanie szlaków turystycznych

I.    Kielce – Chęciny
II.   Kielce – Łysica – Św. Krzyż – Słupia Nowa
III. Św. Katarzyna – Bodzentyn
IV.  Zagnańsk – Węgle
Wyznaczone szlaki zostały otablicowane. W Kielcach umieszczono dużą mapę turystyczną oraz dwie mniejsze. Zachęcają one do poznawania Gór Świętokrzyskich”. Wyznaczaniem szlaków oraz opracowywaniem mapy kierował  niestrudzony Sylwester Kowalczewski.
   
    W chwili obecnej w Górach Św. wytyczonych i oznakowanych jest blisko 320km szlaków. Część starych szlaków uległa likwidacji, niektóre zmieniły swój przebieg a ponadto zmieniła się sama technika znakowania. Szlaki turystyczne Gór Świętokrzyskich noszą w większości przypadków imiona ludzi, którzy włożyli ogromny wkład w propagowanie turystyki, krajoznawstwa i uczyli nas wszystkich umiejętności poznawania, szacunku i miłości do naszej małej ojczyzny. Do grona „Wielkich Nauczycieli” zaliczamy patronów naszych szlaków: Edmunda Massalskiego, Edwarda Wołoszyna, Edmunda Padechowicza, Sylwestra Kowalczewskiego, Juliusza Brauna, Henryka Orlińskiego, Stanisława Jeżewskiego, Jerzego Głowackiego, Stanisława Malanowicza, ks. Hieronima Konarskiego, Wacława Żelichowskiego. Tak powstawała historia, ale jest także teraźniejszość i kontynuacja tych pięknych działań i tradycji. Są także następcy, pracowici, energiczni i z dużą wiedzą. Dla nich jest także miejsce w szeregu, do pracy i działania oraz wdzięcznej pamięci.

Zebrał i opracował: kol. Kazimierz Micorek – znakarz szlaków górskich PTTK


Zobacz również:



powrótpowrót



Kielce - Informacje Z życia PTTK
Region - warto zobaczyć


Współpraca



Facebook
Konkurs